Czytelnia

Mistyka i erotyka

Jacek Prusak SJ, Ta rewolucja wymaga Ducha, WIĘŹ 2008 nr 7-8.

Obserwacja rzeczywistości społecznej pokazuje, że nowoczesna fascynacja seksem ma charakter kompulsywny, co przejawia się w powszechnym zjawisku uzależnienia od pornografii w różnych jej formach oraz w zapamiętałej pogoni za przeżyciem seksualnym. Za taki stan rzeczy nie obwiniałbym jednak tylko „rewolucji seksualnej”. Ona sama bowiem — choć w sposób wynaturzony — była jednak reakcją na rozdarcie, jakie znacznie wcześniej nastąpiło w kulturze Zachodu pomiędzy religią a erosem. Jak trafnie zdiagnozował ks. Ronald Rolheiser, religia otrzymała Boga, a część świecka — seks. Świeckość dostała namiętność, a Bóg czystość4. W przekonaniu niemałej liczby osób religia — szczególnie w takiej formie, w jakiej praktykuje się ją w Kościołach — postrzegana jest wciąż jako antyerotyczna, antyseksualna, antytwórcza, antyradosna i anty-z-tego-świata. Bóg, który stoi nad Kościołami, postrzegany jest jako stoicki, bezżenny, nudny, zimny, z innego świata, zagrożony ludzką seksualnością i kreatywnością. Świecki świat widziany jest jako kraina erosa, seksu, twórczości i radości, ale też jako coś anty-Boskiego i antykościelnego5.

W pozytywnym sensie rewolucja seksualna uświadamia współczesnym ludziom — niezależnie od tego, czy są wierzący czy nie — że wybór, którego często dokonują bardziej lub mniej świadomie, dotyczy wyboru pomiędzy religią a erosem. W moim przekonaniu nie udało się jednak dotychczas przezwyciężyć tej dychotomii, tylko ją pogłębić. Uważam, że „rewolucja seksualna” może nastąpić tylko wtedy, kiedy będzie otwarta na Ducha, bowiem — jak pokazuje debata psychoanalityczna wokół teorii libido — energia seksualna nie jest tylko „naturalna”, nie spełnia się w samej sobie. Dekonstrukcja seksualności, będąca owocem rewolucji seksualnej, to inna forma represji libido, bo seksualność nie jest plastyczna jak guma, nie jest także zbędnym dodatkiem. Kościół jednak też czeka „rewolucja seksualna”...

Jacek Prusak SJ

Jacek Prusak SJ — jezuita, psycholog i teolog, psychoterapeuta, publicysta. Członek redakcji „Tygodnika Powszechnego” i kwartalnika „Życie Duchowe”. Przygotowuje na Uniwersytecie Jagiellońskim doktorat poświęcony problematyce doświadczeń mistycznych z cechami psychotycznymi w kontekście psychoterapii.

1 Anthony Giddens, Przemiany intymności. Seksualność, miłość i erotyzm we współczesnych społeczeństwach, PWN, Warszawa 2007, s. 217.
2 Tamże, s. 200.
3 David Reuben, Wszystko co chcielibyście wiedzieć o seksie, ale zawsze obawialiście się o to zapytać, Wydawnictwo Gruner+Jahr Polska, Warszawa 2002, s. 17.
4 Ronald Rolheiser OMI, W poszukiwaniu duchowości XXI wieku, Wydawnictwo SALWATOR, Kraków 2006, s. 55.
5 Tamże, s. 56.

poprzednia strona 1 2

Mistyka i erotyka

Bez Ciebie nie przetrwa WIĘŹ! Jak możesz pomóc?