Czytelnia

Kobieta

Przemiany współczesnego społeczeństwa

Ewa Karabin

Michał Królikowski

Zbigniew Nosowski

Bez mrugania okiem, Dyskutują: Paweł Biedziak, Michał Królikowski i Paweł Poławski oraz Ewa Karabin i Zbigniew Nosowski (WIĘŹ), WIĘŹ 2009 nr 8-9.

Zawsze jest ofiara

WIĘŹ: A jak na prostytucję reaguje polskie społeczeństwo?

Poławski: Sądząc po języku, jakiego potocznie używa się na określenie prostytutek i prostytucji — nie najlepiej. W rozmaitych badaniach rzadko bezpośrednio pyta się Polaków o ich stosunek do prostytucji jako takiej. Łatwiej o dane, które mówią o podejściu Polaków do seksu w ogóle; wiemy na przykład, że w polskim społeczeństwie jest relatywnie duże przyzwolenie na seks przed- i pozamałżeński oraz że postawy wobec zachowań seksualnych nie są specjalnie restryktywne.

Jeżeli w badaniach pojawiają się pytania o prostytucję, to raczej w kontekście działań wobec tego zjawiska. Na przykład prof. Zbigniew Izdebski, seksuolog zajmujący się m.in. prostytucją, pytał w swoim czasie Polaków, czy są „za legalizacją prostytucji i poddaniem jej kontroli urzędowej”. „Tak” odpowiedziało 51% mężczyzn, „nie” — 35%, reszta nie miała zdania. U kobiet sytuacja wyglądała trochę inaczej: 39% było za legalizacją, 46% przeciwko. Blisko połowa z nas jest — wydawałoby się — „za”. Ale interpretacja tego pytania nie jest łatwa, bo co to znaczy być „za legalizacją prostytucji”? Pytanie nie dotyczyło przyzwolenia na prostytuowanie ani stosunku do osób prostytuujących się, a jedynie zgody na podjęcie jakiegoś rodzaju działań wobec zjawiska.

Królikowski: Wyniki tych badań pokazują, że jest powszechne przyzwolenie na rozumienie kwestii związanych z prostytucją przez pryzmat autonomii seksualnej.

WIĘŹ: Choć nikt nie użyłby tego pojęcia...

Królikowski: Tak jednoznaczne uznanie autonomii seksualnej jest wynikiem rozwoju w ciągu ostatnich kilkunastu lat. Kiedyś to wyglądało zupełnie inaczej. Na przykład w Anglii od kilku wieków obowiązywała interpretacja mówiąca, że zgwałcenie nie było możliwe w małżeństwie. I dopiero w latach dziewięćdziesiątych XX wieku pewna sędzia podważyła sens dotychczasowych rozstrzygnięć, wykazując, że we współczesnym społeczeństwie możliwość gwałtu w małżeństwie istnieje, bo inaczej się rozumie dysponowanie własną integralnością seksualną, także w małżeństwie.

Poławski: Być może nasze nie do końca określone podejście do prostytucji jest związane z tym, że zabrakło uczciwej debaty publicznej na ten temat. Być może Polacy nie myślą o prostytucji w pewnych kategoriach, bo po prostu nie wiedzą, że można w taki a nie inny sposób myśleć? Być może pewne fakty, ustalenia, sposoby myślenia i argumenty nie funkcjonują w społecznej świadomości, bo sam temat jest z rozmaitych powodów lekceważony czy traktowany z przymrużeniem oka.

Na samym początku tej dyskusji padło stwierdzenie, że prostytucja to „przestępczość bez ofiar”. Niekoniecznie; są takie — amerykańskie — badania, które pokazują między innymi, jakie są psychiczne koszty uprawiania prostytucji. Pokazuje się w nich, że prostytutka jednak jest w pewnym sensie ofiarą — konsekwencją zawodu jest permanentna trauma, odpowiednik szoku pourazowego.

Królikowski: Dodatkowo występuje jeszcze jedno dość powszechne zjawisko, a mianowicie bardzo trudno nam wyobrazić sobie pewne przestępstwa jako te, które nas bezpośrednio dotykają. Gdy myślimy o prostytutkach, trudno nam wyobrazić sobie, że to mógłby być ktoś bliski. Wydaje nam się, że są to kobiety, które świadomie wybrały pewien styl życia. Tymczasem musimy mieć świadomość, że w większości przypadków te kobiety są w sytuacji dyskomfortu motywacyjnego, tzn. decydują się na prostytucję z powodów ekonomicznych, przymuszenia społecznego czy dlatego, że nie widzą innej szansy na to, żeby przeżyć i egzystować. Patrząc na ich sytuację z tej perspektywy, od razu negatywnie oceniamy każdego, kto będzie z ich dramatu czerpał korzyść — zarówno klienta, jak i osoby, które wykorzystują je do celów całkowicie zdehumanizowanych.

poprzednia strona 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 następna strona

Kobieta

Przemiany współczesnego społeczeństwa

Ewa Karabin

Michał Królikowski

Zbigniew Nosowski

Bez Ciebie nie przetrwa WIĘŹ! Jak możesz pomóc?