Czytelnia

Małżeństwo: reaktywacja

Tomasz Ponikło, Czym jest małżeństwo? Krótka historia zmian w prawie

Przełom nastąpił w roku 1989 — Dania umożliwiła rejestrowanie homoseksualnych związków partnerskich. W ratuszu w Kopenhadze dokumenty podpisali Axel i Eigill, homoseksualiści żyjący razem od 40 lat. Było to pierwsze na świecie partnerstwo homoseksualne zarejestrowane w urzędzie stanu cywilnego. W ślad za Duńczykami poszli ustawodawcy innych krajów europejskich. Cywilne związki partnerskie — dostępne także dla osób tej samej płci — wprowadziły następnie: Norwegia (1993), Szwecja (1995), Islandia (1996), Belgia, Holandia (1998), Francja (1999)1, Niemcy, Portugalia (2001), Finlandia (2002), Wielka Brytania (2004), Andora, Słowenia (2005), Szwajcaria (2007), Irlandia, Węgry (2009), Austria (wchodzi w życie od 2010).

Od 2006 r. homoseksualiści mogą zawierać w świetle prawa związki cywilne w Czechach, gdzie bezwyznaniowość deklaruje ponad połowa obywateli. Dyskusje trwały tam od 1998 r. Opinia publiczna popierała projekt, jednak politycy pięciokrotnie go odrzucali. W grudniu 2005 r. odpowiednią ustawę przegłosowała izba poselska; nie zablokował jej także Senat z prawicową większością. W lutym następnego roku ustawę zawetował prezydent. Vaclav Klaus oświadczył, że w proponowanym kształcie ustawa zrównuje związki homoseksualne z małżeństwem, co stanowi złamanie wartości podstawowych, na których opiera się czeskie społeczeństwo. Jednak w marcu weto prezydenta zostało odrzucone minimalną wymaganą większością głosów.

Zmiana definicji małżeństwa

Nadanie prawnego statusu homoseksualnym związkom partnerskim to jednak nie to samo co zmiana definicji małżeństwa poprzez zrównanie w ustawodawstwie związków osób tej samej płci z prawami przysługującymi do tej pory wyłącznie małżeństwom. Czasem pozostają pewne różnice, ale nie są one duże, zazwyczaj wiążą się z możliwością adopcji dzieci.

Tym razem w historii jako pierwsza zapisała się Holandia, umożliwiając zawieranie małżeństw przez osoby tej samej płci od 2001 r. z przywilejami niemal identycznymi, jak te przysługujące małżeństwom kobiety i mężczyzny (różnica dotyczyła zakazu adoptowania dzieci z zagranicy). W kolejnym roku taka sama zmiana dokonała się w Belgii. Podobne prawo wprowadzono następnie w Islandii, Norwegii i Szwecji. Poza Europą — w Kanadzie, RPA oraz w kilku stanach USA.

Ciekawy był przypadek Hiszpanii2. Wprowadzono tam małżeństwo osób tej samej płci bez wcześniejszych ogólnokrajowych regulacji dotyczących homoseksualnych związków partnerskich. Działo się to w 2005 r., jako symboliczny akt pod nowymi socjalistycznymi rządami premiera Luisa Zapatero. Do marca 2004 r. rządzili tam konserwatyści, za katolików uznaje się trzy czwarte społeczeństwa hiszpańskiego, ale socjologowie podkreślają odrzucanie przez Hiszpanów religii jako źródła podejmowanych decyzji życiowych. Sondaże wskazywały na poparcie dla nowej ustawy na poziomie 60-70 proc. społeczeństwa.

W mediach hiszpańskich toczyła się gorąca dyskusja. Przeciw projektowi stanowczo opowiadał się Kościół katolicki i opozycja polityczna. W Madrycie odbyła się kilkusettysięczna uliczna demonstracja przeciwników, a Forum na rzecz Rodziny przedstawiło parlamentowi petycję przeciw ustawie z 600 tysiącami podpisów. 30 czerwca 2005 r. ustawę przyjęto w parlamencie 187 głosami „za” do 147 „przeciw”, co było równoznaczne z obaleniem wcześniejszego weta senatu. „Nie jesteśmy pierwsi, ale jestem pewien, że nie będziemy ostatni — przekonywał Zapatero. — Po nas zrobi to samo wiele innych krajów, którymi kierować będą dwie siły niedające się powstrzymać: wolność i równość”. Opozycjonistka Any Torme określiła ustawę jako cyniczną i oportunistyczną. Przywódca konserwatystów Mariano Rajoy zarzucił premierowi doprowadzenie do istotnych podziałów w społeczeństwie, czego można było uniknąć, dyskutując o ustanowieniu nie małżeństw, a związków partnerskich niezależnie od płci.

poprzednia strona 1 2 3 4 5 6 następna strona

Małżeństwo: reaktywacja

Bez Ciebie nie przetrwa WIĘŹ! Jak możesz pomóc?