Czytelnia

Małżeństwo: reaktywacja

Kobieta

Mężczyzna

Ewa Karabin

Ewa Karabin, Mężczyzny i niewiasty porządne złączenie. O małżeństwie encyklopedycznie, WIĘŹ 2009 nr 11-12.

Od roku 2009 wszystkie główne słowniki anglojęzyczne, definiując małżeństwo, porzuciły określenia związane z płcią: nie używa się w nich słów: kobieta i mężczyzna, mąż i żona, lecz wybiera takie, które są neutralne płciowo (osoby, ludzie). Podobną tendencję można zauważyć na stronie polskiej Wikipedii (internetowej Wolnej Encyklopedii), gdzie pod hasłem małżeństwo znajduje się definicja:

„trwały w swym celu związek między osobami, będący uniwersalną instytucją społeczną i zazwyczaj wiążący osoby emocjonalnie, ekonomicznie i prawnie. Małżeństwo stanowi najczęściej podstawę rodziny”12.

Wśród polskich encyklopedii drukowanych już w 2002 roku w Encyklopedii powszechnej13, wydanej przez Wydawnictwo Ryszard Kluszczyński, pojawiło się hasło rezygnujące z kategorii płciowych:

„socjol. instytucja społeczna lub akt ustanawiający i sankcjonujący związek powinowactwa między osobami społecznie uprawnionymi do podejmowania współżycia seksualnego; małżeństwo legalizuje prokreację, tworzy najprostszy i najbardziej podstawowy typ rodziny.”

Pewną pociechę może stanowić fakt, że hasło „małżeństwo” jest w tych encyklopediach jeszcze w ogóle obecne. Jeżeli bowiem przyjrzeć się PWN-owskim encyklopediom z ostatnich lat, można dostrzec, że tematyka małżeńska zaczyna powoli z nich znikać.

W encyklopedii nowej generacji E2.014 wśród haseł: malarstwo, Malezja, Malta, Mandżuria, manieryzm próżno szukać małżeństwa. W Encyklopedii PWN. Oryginalnej A-Zetce15 w edycji 2007 znajduje się obszerne wyjaśnienie tego pojęcia, ale już w edycji z roku 2008, zatytułowanej Encyklopedia PWN A-Z. Oryginalna Azetka16 widnieją hasła: Małysz, małże, mamałyga, mamba czarna — małżeństwo zniknęło.

Czyżby encyklopedyści uznali, że zanika także małżeństwo jako przedmiot opisu? A może — w dobie sporów ideowych — wolą nie wchodzić na grząski grunt definiowania małżeństwa?

Ewa Karabin

Ewa Karabin — ur. 1983. Absolwentka studiów teologiczno-dziennikarskich na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Sekretarz Laboratorium WIĘZI. Współautorka książki Pamięć, która łączy. Polscy chrześcijanie w dialogu z Żydami i judaizmem. Publikowała także w „Tygodniku Powszechnym”. Mieszka w Sochocinie i Warszawie.

1 Słownik etymologiczno-historyczny języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, red. Krystyna Długosz-Kurczabowa, Warszawa 2008.
2 M. Samuel Bogumił Linde Słownik języka polskiego, t. III, druk w zakładzie Narodowym Imienia Ossolińskich, Lwów 1857.
3 Słownik języka polskiego wydany staraniem i kosztem Maurycego Orgelbranda, cz. I, Wilno 1861.
4 Trzaski, Eberta i Michalskiego Encyklopedja Powszechna, Warszawa 1925.
5 Podręczny słownik języka polskiego, Wydawnictwo M. Arcta, Warszawa 1939.
6 Encyklopedia powszechna Ultima Thule, Wydawnictwo Ultima Thule, Warszawa 1935.
7 Słownik języka polskiego, Państwowe Wydawnictwo Wiedza Powszechna, red. Witold Doroszewski, Warszawa 1962.
8 Słownik współczesnego języka polskiego, red. Bogusław Dunaj, Wydawnictwo SMS, Kraków 2000.
9 Encyklopedia PWN w trzech tomach, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1999.
10 Inny słownik języka polskiego PWN, red. Mirosław Bańko, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000.
11 Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny, red. Halina Zgółkowa, Wydawnictwo Kurpisz, Poznań 1999.
12 Zob. http://pl.wikipedia.org/wiki/Ma%C5%82%C5%BCe%C5%84stwo
13 Encyklopedia powszechna, red. Monika Karolczuk-Kędzierska, Wydawnictwo Ryszard Kluszczyński, Kraków 2002.
14 encyklopedia nowej generacji E2.0, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008.
15 Encyklopedia PWN. Oryginalna A-Zetka, red. Bartłomiej Kaczorowski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006, edycja 2007.
16 Encyklopedia PWN A-Z. Oryginalna Azetka, red. Bartłomiej Kaczorowski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008, edycja 2008.

poprzednia strona 1 2 3 4

Małżeństwo: reaktywacja

Kobieta

Mężczyzna

Ewa Karabin

Bez Ciebie nie przetrwa WIĘŹ! Jak możesz pomóc?