Czytelnia

Sekularyzacja

Ulrich Ruh, Niemcy: Kościół „Przy okazji”, WIĘŹ 2006 nr 12.

W tej sytuacji biskupi niemieccy już przed kilku laty zaapelowali o przebudzenie do ewangelizacji – poświęcony temu problemowi list pasterski z roku 2000 nosił tytuł „Czas siewu. Być Kościołem misyjnym” („Zeit zur Aussaat. Missionarisch Kirche sein“). Biskup Joachim Wanke z Erfurtu uznał wówczas, że największą słabością Kościoła w Niemczech jest brak wiary w to, że możliwe jest pozyskanie nowych wiernych. Jego zdaniem, nie do zaakceptowania jest fakt, że Kościół lokalny nie chce, by liczba jego członków rosła.

Jeśli chodzi jednak o praktyczną realizację tych wskazań, niemiecki Kościół katolicki napotyka podobnie duże problemy jak ewangelicki. Trudno o znalezienie odpowiedzi, co mogą robić parafie, stowarzyszenia katolickie, szkoła i Caritas, by pozyskać ludzi dla wiary lub przynajmniej ich nią zainteresować, by poczuli większą więź z Kościołem…

Powrót religii?

We wspomnianym raporcie Kościoła ewangelickiego wyrażono przekonanie, że obecna sytuacja społeczna sprzyja przewartościowaniu stojących przed Kościołem zadań. Wskazywano na fakt, że można zaobserwować „nowego ducha” i rosnącą liczbę „pytań religijnych”. Według autorów dokumentu Kościoły chrześcijańskie stoją przed nowymi szansami w kontekście swych najważniejszych zadań. Jednocześnie mowa tam jednak o tym, że w żadnym razie nie można mieć pewności, czy owo kulturowe zainteresowanie religią znajdzie swe odbicie w wyraźnym opowiedzeniu się za Ewangelią.

Mówiąc bowiem o perspektywach odrodzenia religijnego w Niemczech, należy dokładnie przyjrzeć się temu zjawisku. Po pierwsze, już od bardzo dawna duchowość ma charakter zdecydowanie pluralistyczny. Wykazuje ona wyraźne wpływy ezoteryki i obejmuje różne nurty: od astrologii po okultyzm. Pewną rolę odgrywają jednak również religie azjatyckie. W każdym z większych miast można natknąć się na ośrodki medytacji i oferty cudownych uzdrowicieli. Osoby korzystające z oferty takich środowisk – dla których charakterystyczny jest brak stałych zobowiązań i synkretyczne łączenie poszczególnych propozycji – pragną przede wszystkim otrzymać pomoc w konkretnych sytuacjach życiowych, rozszerzyć swą świadomość oraz wyrwać się z nużącej, odartej z tajemnic, teraźniejszości, w mniejszym zaś stopniu poszukują ostatecznego, najważniejszego sensu życia.

Religia staje się jednak tematem debaty publicznej również w sensie bardziej podstawowym. Przykładem może być wydana niedawno książka dziennikarza Wolframa Weimera pod charakterystycznym tytułem: „Credo. Dlaczego powrót religii jest rzeczą dobrą” („Credo. Warum die Rückkehr der Religion gut ist”). Weimer zwraca przede wszystkim uwagę na dwa aspekty religii. Jest ona ważna, ponieważ pełni we współczesnym społeczeństwie funkcję przekaźnika podstawowych wartości, których respektowania samo to społeczeństwo nie jest w stanie zagwarantować. Oprócz tego pozwala nam ona, sięgając głębiej niż dominujące współcześnie życie kulturalno-medialne, dotrzeć do korzeni chrześcijańskiej kultury Zachodu. Weimar przestrzega: Jak bardzo puste stają się społeczeństwa, gdy zanika ich zmysł religijny. Pisze też: Ścisły związek tradycji chrześcijańskiej ze świadomością praw człowieka i demokracji w Europie będzie prawdopodobnie w decydującym stopniu kształtował tożsamość Europejczyków w najbliższych dziesięcioleciach.

Tym samym chrześcijaństwo na nowo zaczyna być postrzegane jako religia decydująca o przyszłości Europy – tym razem jednak w aspekcie etycznym i kulturowym. Pytanie niezwykle istotne dla przyszłości religii w Niemczech brzmi, czy ta postawa – sprzyjająca żywemu chrześcijaństwu, choć nieco ambiwalentna – zyska większą aprobatę i czy dzięki temu odrodzi się wiara w Jezusa Chrystusa, wyrażana poprzez udział w nabożeństwach, modlitwę oraz praktykowanie miłości bliźniego, a także czy zostanie na nowo odkryta wspólnota wiary.

Tłum. Kamil Markiewicz


Ulrich Ruh – ur. 1950. Doktor teologii katolickiej. W latach 1974-1979 był asystentem prof. Karla Lehmanna na uniwersytecie we Fryburgu. Od 1979  redaktor miesięcznika „Herder Korrespondenz”, od 1991 – redaktor naczelny.

 

poprzednia strona 1 2 3 4 5 6 7

Sekularyzacja

Bez Ciebie nie przetrwa WIĘŹ! Jak możesz pomóc?