Czytelnia

Andrzej Friszke

Andrzej Friszke, Policyjna polityka. MSW wobec ?Solidarności? w latach 1982?1984, WIĘŹ 2005 nr 11.

Angażował się również w popieranie w RKS grupy oponentów Józefa Piniora, którzy uważali, że nadmiernie ulega on wpływom Bujaka oraz kieruje regionem w sposób autokratyczny. Podczas jednej z rozmów usłyszał, że Pinior ostatnio przeniósł się do mieszkania swojej dziewczyny, znanego SB. Prowadzący „Maksa” oficer 18 kwietnia 1983 r. przekazał tę informację wrocławskiej SB9. Dnia 23 kwietnia Pinior został aresztowany10. Zatrzymania objęły także niektórych rozmówców „Maksa”, oponentów Piniora. Na czele regionu stanął wówczas „Witold”, ale utrzymujący kontakty z „Maksem” nie wiedzieli, kto się pod tym pseudonimem ukrywa. Przerwanie przez Marka Muszyńskiego kontaktów zarówno z dotychczasowym otoczeniem Piniora, jak i jego krytykami, okazało się skuteczne. „Maks” utracił możliwość dotarcia do centrum regionu11.

19 sierpnia 1983 r. został aresztowany w Pile (gdzie pojechał w sprawach osobistych) Władysław Hardek, członek TKK i przewodniczący regionu „Małopolska”. Był to wielki cios dla podziemia, również dlatego, że Hardek zdecydował się na złożenie 22 sierpnia przed kamerami PRL-owskiej telewizji oświadczenia, w którym stwierdzał bezcelowość dalszej działalności konspiracyjnej. Po złożeniu tego oświadczenia został zwolniony, a śledztwo przeciw niemu umorzono na mocy amnestii12. Wystąpienie Hardka, znanego jako jeden z głównych przywódców podziemia, i to zwolennika radykalnych metod walki, było szokiem13.

Nie są dotychczas znane okoliczności rozpracowania Hardka przez SB i jego aresztowania ani też przebieg prowadzonych z nim rozmów. Wiadomo tylko, że był przesłuchiwany przez prokuraturę garnizonową i przez SB w Krakowie. Materiały te zostały następnie zabrane do Biura Studiów MSW14. Stan wiedzy SB o TKK, przynajmniej dostępny w Biurze Śledczym MSW, nie wskazuje na to, by Hardek „wsypał” kolegów, ich kontakty i metody działania.

Przedmiotem różnorodnych zabiegów SB był Lech Wałęsa. W 1982 r. W Biurze Studiów MSW prowadzono „prace”, które miały doprowadzić do kompromitacji Wałęsy, m.in. sfałszowano dokumenty, które miały dowodzić długoletniej współpracy Wałęsy z SB, a następnie przekazano je w ramach operacji „Tęcza” do komitetu nagrody Nobla, by udaremnić jej przyznanie Wałęsie. Zmontowano także jego rozmowę z bratem, którą następnie rozpowszechniono w środkach masowego przekazu, by ukształtować przekonanie, że Wałęsa jest człowiekiem prymitywnym i chciwym na pieniądze15.

W grudniu 1983 r. Minister Kiszczak zatwierdził „Ramowy plan dalszych działań w stosunku do Lecha Wałęsy”, który miały realizować departamenty MSW oraz Wojewódzkie Urzędy Spraw Wewnętrznych. Plan obejmował działania wobec osób należących do grona doradców Lecha Wałęsy: Władysława Siły-Nowickiego, Tadeusza Mazowieckiego i Bronisława Geremka. Zamierzano przeciwdziałać ich kontaktom i ich wpływowi na Wałęsę. Do mieszkania Wałęsy zalecono w porozumieniu z Biurem Studiów MSW kierować tajnych współpracowników z terenu całego kraju. Zadania ukierunkować na dezintegrację osób z nim związanych, skłócanie, sianie zamętu, wykazywanie spadku zainteresowania i poparcia. Nie będzie miał czasu na inne sprawy. Gdyby odmawiał przyjęć, to osobowe źródła informacji winny rozpowszechniać, że Wałęsa jest nadęty, nieprzystępny, konferuje tylko z ludźmi KOR-u, cudzoziemcami, dziennikarzami itp. Zlecono przemilczenie w środkach masowego przekazu faktu odebrania przez Danutę Wałęsową nagrody Nobla, z wyjątkiem suchego komunikatu w prasie lokalnej i „Expressie Wieczornym”. WUSW w Gdańsku wydzieli grupę funkcjonariuszy, którzy będą prowadzili rozmowy (przesłuchania) z wszystkimi osobami odwiedzającymi L. Wałęsę. Grupa ta będzie informowała o kontaktach z L. Wałęsą właściwe jednostki SB w celu rozpracowania lub podejmowania dalszych działań operacyjnych, w celu niedopuszczenia do ponownych wizyt u L. Wałęsy16.

Szpiedzy z Brukseli

Nie wiadomo, czy aresztowanie Bogdana Lisa było skutkiem zwykłego donosu, czy gry operacyjnej SB. 8 czerwca 1984 r. o 19.00 grupa funkcjonariuszy SB wpadła do domku letniskowego w gminie Sulęczyno i obezwładniła Lisa17. Znaleziono przy nim kilka dokumentów: maszynopis raportu TKK dla Międzynarodowej Organizacji Pracy wraz z listem od „Karola” (Ewy Kulik), zawierającym prośbę o podpis i przesłanie tekstu do Biura brukselskiego; list od Jerzego Milewskiego z 25 maja ze sprawozdaniem z działalności Biura i różnymi postulatami wobec TKK; list od Sławomira Czarlewskiego z 29 maja z wiadomością o przesłaniu do Gdańska komputera. Były to dokumenty, na których — jak się okazało — próbowano zbudować potężne śledztwo. Prokuratura Marynarki Wojennej w Gdyni postawiła Lisowi 10 czerwca zarzuty i zdecydowała o aresztowaniu18. 9 czerwca SB wkroczyła do mieszkania Piotra Mierzewskiego. Znaleziono komputer, o którym wspominał Czarlewski w liście. Mierzewski został aresztowany19.

poprzednia strona 1 2 3 4 5 6 7 następna strona

Andrzej Friszke

Bez Ciebie nie przetrwa WIĘŹ! Jak możesz pomóc?