Czytelnia

Andrzej Friszke

Andrzej Friszke, Porozumienie ? mimo wszystko. Prymasowska Rada Społeczna w stanie wojennym, WIĘŹ 2004 nr 11.

Na tym posiedzeniu, 20 lutego, Komisja do Spraw Politycznych przyjęła „Tezy” w zasadniczym stopniu oparte o omówiony wyżej referat Stommy. Zwracano uwagę na pogłębianie się kryzysu politycznego i ekonomicznego, konieczność mobilizacji sił społeczeństwa, co wymaga zaprzestania walki wewnętrznej oraz współdziałania. Mogłoby to nastąpić tylko na zasadzie ugody narodowej, na wzór osiągniętej w sierpniu 1980 r. „Wyrażała ona consens powszechny i stanowiła swoistą umowę społeczną między władzą i narodem. Ugoda taka winna dać społeczeństwu gwarancję dla jego podmiotowości, dla rzeczywistej partycypacji w życiu publicznym, możliwość wpływania na decyzje władz i kontrolę wykonania decyzji. Z drugiej zaś strony zawierać musi postanowienia możliwe do przyjęcia przez władze”. Wskazywano na słuszność wystąpienia przez Episkopat z inicjatywą takiej ugody. Proponowano „orientacyjnie” następujące jej założenia: 1) uchwalenie przez Sejm ustawy o związkach zawodowych, odpowiadającej założeniom uzgodnionym przed grudniem 1981 r. z „Solidarnością”. 2) Przywrócenie działalności NSZZ „Solidarność” na istniejącej podstawie statutowej. Prezydium Związku powinno dać gwarancję trzymania się przez Związek ram statutowych. Niezbędne jest zaprzestanie wszelkich represji stosowanych po 13 grudnia 1981 r., a zatem zwolnienie internowanych, zastosowanie amnestii dla uwięzionych, cofnięcie zwolnień z pracy z tytułu przynależności związkowej. Trzeba przywrócić działalność związków twórczych i naukowych, a także klubów inteligencji katolickiej i prasy. Tworzenie ciał społecznych w rodzaju dawnego Frontu Jedności Narodu równa się tworzeniu fikcji. Równolegle konieczne jest zaniechanie działalności konspiracyjnej, demonstracji i protestów zbiorowych.

Znaczna część postulatów wyrażała intencje moralne, trudne jednak do realizacji. Pisano więc, że trzeba przeciwstawiać się szerzeniu nienawiści, starać się wnikać w sytuację partnerów i adwersarzy.

Polityki społecznej i ekonomicznej dotyczyły postulaty ustawowego zabezpieczenia statusu samodzielnego wytwórcy — rodzinnych gospodarstw rolnych, przedsiębiorstw handlowych, warsztatów rzemieślniczych i usługowych, a także znoszenia ograniczeń w obrocie towarowym między miastem a wsią oraz w zakresie rzemiosła i usług. Postulowano przywrócenie Kościołowi „Caritasu”, który usprawni pomoc materialną udzielaną ubogim i dotkniętym przez kryzys.

„Jest zrozumiałe — pisano — że realizacja nowej ugody narodowej będzie stwarzała konieczność tworzenia nowych struktur, których celem będzie angażowanie przedstawicieli społeczeństwa w sprawy państwowe. W tym sensie pozytywną rolę spełniać będą mogły gremia doradcze przy Sejmie i przy rządzie”. W sytuacji „realizowania warunków rzeczywistej ugody narodowej przedstawiciele autentycznych sił społecznych nie powinni uchylać się od udziału w strukturach porozumienia narodowego”. Pisano również, że powstanie w Polsce takich struktur życia narodowego „stanie się dla naszych przyjaciół za granicą poważnym argumentem za współpracą gospodarczą z naszym krajem”.

Jako wniosek mniejszości ujęto kwestię wyborów do rad narodowych niższego stopnia, w których ordynacja wyborcza powinna zapewnić swobodę zgłaszania kandydatów. „Natomiast postanowieniem ugody społecznej musiałoby być wyeliminowanie gry politycznej przy wyborach”. Postulat ten, zdaniem większości, był przedwczesny.

poprzednia strona 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 następna strona

Andrzej Friszke

Bez Ciebie nie przetrwa WIĘŹ! Jak możesz pomóc?